ถ่ายภาพดาราศาสตร์ในไทย: อุทยานท้องฟ้ามืดและที่ที่ควรไป

ประเทศไทยมีสิ่งที่หลายประเทศในภูมิภาคนี้ยังไม่มี นั่นคือโครงการท้องฟ้ามืดระดับชาติ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) ขึ้นทะเบียนเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดไว้ทั่วประเทศ ทั้งอุทยานแห่งชาติ ลานกางเต็นท์ และที่พัก พร้อมเผยแพร่ค่าคุณภาพท้องฟ้าของแต่ละแห่ง และในปี 2565 สดร. ร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเปิดตัวแคมเปญ Amazing Dark Sky

การวางแผนจึงง่ายกว่าเกือบทุกที่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้านล่างคือสถานที่ที่ควรรู้จัก พร้อมค่าคุณภาพท้องฟ้าที่ สดร. วัดเอง หน่วยเป็นแมกนิจูดต่อตารางพิลิปดา (ยิ่งตัวเลขสูง ท้องฟ้ายิ่งมืด)

ดอยอินทนนท์และหอดูดาวแห่งชาติ เชียงใหม่

หอดูดาวแห่งชาติของ สดร. ตั้งอยู่ห่างจากยอดดอยอินทนนท์ราว 2 กิโลเมตร ที่ความสูง 2,457 เมตร กล้องหลักเป็นกล้องโทรทรรศน์สะท้อนแสงขนาด 2.4 เมตร สดร. เลือกที่นี่เพราะอยู่สูงเหนือสภาพอากาศส่วนใหญ่ และอยู่ห่างจากแสงไฟของเมืองใหญ่

ในจังหวัดเชียงใหม่ ย่านเชียงดาวมีที่พักขึ้นทะเบียนกับ สดร. อยู่หลายแห่ง ทริปขึ้นเหนือจึงไปหอดูดาวแล้วต่อด้วยการพักในที่พักที่ขึ้นทะเบียนได้ในคราวเดียว

เหมาะกับ: คืนที่สูงและหนาวในหน้าหนาว และคนที่อยู่เชียงใหม่

อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ นครราชสีมา

ขึ้นทะเบียนกับ สดร. เป็นอุทยานท้องฟ้ามืด ค่าคุณภาพท้องฟ้าราว 21 ลานกางเต็นท์ที่โล่งกว้างอย่างลานกางเต็นท์เขาร่มและลำตะคองมองเห็นท้องฟ้าได้รอบทิศ และอุทยานมีทั้งกิจกรรมดูดาว ค่ายดาราศาสตร์ และกิจกรรมกลางวันเดินป่า ค่ำมาดูดาว

เหมาะกับ: ทริปสุดสัปดาห์จากกรุงเทพฯ

อุทยานแห่งชาติเขาพระวิหาร ศรีสะเกษ

ค่าคุณภาพท้องฟ้ามืดที่สุดในคู่มือนี้ ราว 22 ซึ่งใกล้ขีดสุดของท้องฟ้าธรรมชาติ อุทยานครอบคลุมพื้นที่ศรีสะเกษและอุบลราชธานี ห่างจากตัวจังหวัดศรีสะเกษ 92 กิโลเมตร และมีพื้นที่โล่งกว้างหลายแห่ง ข้อมูลของ สดร. กล่าวถึงมุมถ่ายภาพดาว 3 แผ่นดิน ตรงรอยต่อไทย กัมพูชา และลาว และอุทยานยังจัดกิจกรรมดูดาวตามฤดูกาลและสอนเทคนิคการถ่ายภาพแสงน้อยด้วย

เหมาะกับ: การถ่ายวัตถุท้องฟ้าห้วงลึกที่ต้องการท้องฟ้ามืดที่สุดเท่าที่หาได้ และคนที่อยู่ภาคอีสาน

อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ กำแพงเพชร

ลานกางเต็นท์ขุนน้ำเย็นอยู่ที่ความสูง 1,226 เมตร ห่างจากที่ทำการอุทยาน 24 กิโลเมตรบนถนนหมายเลข 1117 มองเห็นท้องฟ้าทางทิศเหนือได้โล่ง มีการควบคุมการใช้แสงสว่าง และค่าคุณภาพท้องฟ้าราว 21 อุทยานมีแพ็กเกจดูดาวคู่กับถ่ายภาพทางช้างเผือกที่จุดชมวิว

เหมาะกับ: กางเต็นท์บนที่สูงในภาคกลาง และการชมฝนดาวตก

อุทยานแห่งชาติผาแต้ม อุบลราชธานี

ที่สุดปลายด้านตะวันออกของประเทศ ห่างจากตัวเมืองอุบลราชธานีราว 95 กิโลเมตร ลานหินโล่งกว้างและต้นไม้เตี้ยของผาแต้มเปิดให้เห็นขอบฟ้าได้รอบด้าน ที่นี่มีชื่อเสียงเรื่องภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์และวิวแม่น้ำโขง และ สดร. ให้ค่าคุณภาพท้องฟ้าราว 21

เหมาะกับ: ภาพทางช้างเผือกกับลานหินและแม่น้ำเบื้องล่าง

ไปเมื่อไหร่ดี

หน้าหนาวที่อากาศแห้ง ตั้งแต่พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ มีคืนที่ฟ้าใสที่สุด ใจกลางทางช้างเผือกเริ่มขึ้นก่อนรุ่งสางตั้งแต่กุมภาพันธ์ และขึ้นสูงพอดีในเดือนเมษายน ก่อนฝนจะมา ส่วนพฤษภาคมถึงตุลาคม เมฆจากมรสุมทำให้คืนฟ้าใสหายาก

ประมวลผลภาพที่ถ่ายกลับมา

Akastroid สแต็ก คาลิเบรต และเก็บงานภาพของคุณจนเสร็จบนคอมพิวเตอร์ของคุณเอง โดยไม่อัปโหลดอะไรเลย เวอร์ชันฟรีให้คุณประมวลผล 3 ครั้งและส่งออก 1 ครั้ง พอสำหรับประมวลผลหนึ่งคืนจากเขาใหญ่หรือดอยอินทนนท์ตั้งแต่ต้นจนจบ ถ้าซื้อไลเซนส์ภายหลัง ก็จ่ายจากประเทศไทยผ่าน PayPal ได้ ทั้งด้วยบัญชี PayPal หรือบัตรเดบิตและบัตรเครดิต

ถ้าอยากรู้ว่าค่า 21 หรือ 22 มีผลกับเฟรมภาพอย่างไร อ่าน การลบเกรเดียนต์จากมลภาวะทางแสง (ภาษาอังกฤษ) และสำหรับคืนที่ถ่ายจากกรุงเทพฯ อ่าน ถ่ายอะไรดีใต้ท้องฟ้าที่มีมลภาวะทางแสง (ภาษาอังกฤษ)